بعد از آنکه طرح هدفمندی یارانه ها به شکل عملیاتی به اجرا گذاشته شد، یکی از حوزه هایی که به طور مستقیم از این رخداد تاثیر پذیرفت، حوزه سوخت و حامل های انرژی بود. ذیل اجرای این طرح، تلاش می شد تا طی یک بازه زمانی، قیمت انواع سوخت و به ویژه بنزین به قیمت پایه آن در خلیج فارس(فوب) نزدیک شود.
به گزارش حقوق نیوز، حاصل این برنامه سهمیه بندی سوخت بود که اجرای دقیق آن موجب تولد کارت سوخت شد. حالا که به اعتقاد برخی از کارشناسان اقتصادی نزدیکی قیمت سوخت در ایران به فوب خلیج فارس محقق شده است، دیگر نیازی به سهمیه بندی و در نتیجه وجود نرخ های شناور نیست. بنابراین نه تنها لازم است که قیمت آزاد برای بنزین لحاظ شود، بلکه وجود کارت سوخت هم غیر ضروری به نظر می رسد. این دو موضوع طی این روزها همچنان در کانون توجهات قرار دارد.
کارتهای بیاعتبار
کارت هوشمند سوخت که تا چند سال قبل هم در سطح دولت و هم در سطح جامعه کلی برای خود طرفدار پیدار کرده بود با حذف سهمیههای بنزین این روزها به یکباره از چشم دولتمردان و خودروسواران افتاده است.
روز گذشته مهر در گزارشی با بیان این مطلب به نقل از رئیس کانون کارفرمایان جایگاههای سوخت کشور نوشت:« بر اساس مشاهدات انجام گرفته از سطح پمپ بنزینها در سطح کشور، بیش از ۹۹ درصد از مردم برای خرید بنزین بهجای کارت شخصی از کارت جایگاهداران برای خرید بنزین استفاده میکنند و عملا هیچ گونه استفادهای از کارتهای شخصی برای خرید بنزین نمیشود.» هر چند ناصر رئیسیفرد از بی رغبتی مردم برای استفاده از کارتهای سوخت سخن می گوید، اما در آن سوی ماجرا، به نظر می رسد مدیران وزارت نفت نیز برای حذف این کارت بی تمایل نباشند. سایت وزارت نفت روز شنبه از قول مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران نوشت: «سامانه هوشمند بنزین به عنوان کاری بیفایده و زائد است و عرضه کارتی جز بار هزینهای بر دولت تاثیر دیگری ندارد.»
بر اساس این گزارش سیدناصری سجادی تاکید کرده است:« مجموعه وزارت نفت اعتقادی به ادامه کار و موجودیت سامانه هوشمند سوخت برای عرضه بنزین ندارند.» با آنکه موضوع حذف کارت های سوخت این روزها دوباره در کانون توجه ها قرار دارد، اما به نظر می رسد این موضوع پیش از این مورد نظر مجلس قبل هم قرار داشته است، آنچنان که نمایندگان مجلس نهم در روزهای پایانی، لایحه ای را مصوب کردند که بر اساس آن، دولت مکلف به حذف کارت سوخت شده بود. تا اینجای کار، البته اختلافی بین دولت و مجلس وجود نداشت، اما تکلیف مجلس برای دو نرخی کردن بنزین آن موردی بود که مخالفت دولت را در پی داشت.
نرخهای فسادآور
در همان روزهای ابتدای تصویب طرح مجلس مبنی بر حذف کارت سوخت و دو نرخی کردن بنزین، وزیر نفت در واکنشی اعلام کرد:« بنزین دو نرخی فساد آور است و بنده با آن مخالف هستم.» بیژن زنگنه که ۲۹ فرودین با تسنیم سخن می گفت، در رابطه با کارت های سوخت هم اینگونه عنوان کرد:« کارت سوخت همان کوپن سابق است که مازاد آن بهصورت آزاد فروخته می شود و تنها زمانی لازم و ضروری است که ما بنزین دو نرخی داشته باشیم اما اگر قرار باشد بنزین تک نرخی شود دیگر وجود این کارت ضرورتی نخواهد داشت.»
این اظهار نظر زنگنه به معنای این است که مجموعه وزارت نفت، اشتیاقی برای نگه داشتن کارت سوخت ندارد، با این همه آنچه بیش از وجود کارت سوخت برای مردم اهمیت دارد، قیمت نهایی بنزین عرضه شده بعد از مصوبه مجلس است. همان زمان هم وزیر نفت در این مورد به تسنیم گفته بود:«در حال حاضر هیچکس نمی داند که آیا بنزین گران می شود یا خیر.»
گفتنی است مصوبه مجلس دولت را مکلف کرده بود، بنزین را در حد سهمیه تعیین شده با نرخ هزار تومان و مازاد بر آن را به شکل پلکانی و تا سقف سه هزار تومان به فروش برساند. این همان موردی بود که انتقاد وزیر نفت و بسیاری از کارشناسان حوزه انرژی را به دنبال داشت و به نظر می رسد همچنان هم مبحث پر دامنه است. روز یکشنبه، عضو کمیسیون انرژی مجلس با طرح این موضوع که همچنان بین دولت و مجلس بر سر تعیین قیمت بنزین مباحثه وجود دارد عنوان کرد:« آنچه در حال حاضر بین دولت و مجلس مطرح است تک نرخی شدن بنزین است و روی عدد هیچ بحثی نشده است.» به گزارش ایلنا، حسین امیری خامکانی روز دوشنبه با اشاره به احتمال تعیین نرخ دوم برای بنزین گفت:« کارشناسان معتقدند که بنزین دو نرخی ایجاد واسطهگری کرده و خرید و فروش کارت را رونق میدهد و اقتصاد کشور نیز به زمانی که از دو نرخی شدن رنج میبرد باز میگردد؛ لذا دولت لایحه تک نرخی ماندن بنزین را به مجلس ارائه داده است.»
پیشتر البته وزیر نفت هم با رد این احتمال که بنزین دو نرخی خواهد شد، گفته بود:« تصمیم گیری در این مورد بر عهده دولت است.» حالا با توجه به اظهارات خامکانی، به نظر می رسد دولت تصمیم خود در ارتباط با نرخ بنزین را اتخاذ کرده و آنچنان پیداست، قصدی برای تعیین نرخ دوم برای بنزین ندارد. این موضوع حتی احتمال سهمیه بندی بنزین را هم منتفی می کند.
از سوی دیگر و در اتباط با کارت سوخت نیز، وزیر نفت پیشتر عنوان کرده بود: «اجبار به استفاده از کارت سوخت باعث می شود این کارت به ابزاری برای معامله تبدیل شود.» حالا، بعد از گذشت دو ماه از مصوبه مجلس مبنی بر سهمیه بندی و دو نرخی شدن سوخت، به نظر می رسد هیچ یک از آن الزامات به اجرا گذاشته نمی شود.
